پایگاه خبری- اطلاع رسانی وب دا زنجان

پایگاه خبری وبدا-زنجان، دکتر مبین در نشست علمی یک‌روزه آنفلوآنزا که روز چهارشنبه 13 آبان برگزار شد، با اشاره به ساختار ویروس آنفلوانزا و نقش گیرنده‌های سطحی آن اظهار کرد: ویروس برای ورود به سلول‌های دستگاه تنفسی از پروتئینی به نام «هماگلوتینین» استفاده می‌کند و واکسن‌ها نیز بر همین اساس طراحی می‌شوند تا از چسبیدن ویروس به سلول جلوگیری کنند.

وی افزود: از آنجا که بخش‌هایی از این پروتئین هر سال تغییر می‌کند و ویروس از این طریق از شناسایی دستگاه ایمنی فرار می‌کند، تولید واکسن آنفلوانزا نیز هر ساله بازنگری می‌شود.

این متخصص عفونی با اشاره به تفاوت ویروس‌های نوع A و B یادآور شد که تنها یک نوع زیرگروه از ویروس B در گردش است، در حالی که ویروس A تنوع زیرگروهی گسترده‌تری داشته و مخزن اصلی آن حیوانات هستند.

دکتر مبین در ادامه، دو سازوکار اصلی تغییر ویروس را به شرح ذیل توضیح داد:

1. جهش‌های کوچک: به فرار تدریجی از ایمنی و ایجاد اپیدمی‌های فصلی منجر می‌شود.
2. تغییرات بزرگ‌تر: هنگام بازآرایی قطعات ژنومی در سلول‌های میزبان حیوانی رخ می‌دهد و می‌تواند گونه‌های کاملاً جدیدی پدید آورد.

به گفته وی، چنین تغییرات بنیادینی می‌تواند زمینه‌ساز همه‌گیری‌های جهانی شود، هرچند بیشتر جهش‌ها محکوم به نابودی‌اند و تنها شمار اندکی از آن‌ها پایدار می‌مانند.

وی خاطرنشان کرد که مراکز پژوهشی جهانی، جهش‌های ویروس را در پایان هر فصل بررسی کرده و بر اساس آن، سویه مورد استفاده در واکسن سال آینده را اعلام می‌کنند؛ بنابراین واکسن‌های تولیدی در کشورهای مختلف از نظر ماده مؤثر یکسان‌اند و تفاوت آن‌ها تنها به فرایند تولید و کیفیت ساخت مربوط می‌شود.

این دانشیار دانشگاه با اشاره به تجربه همه‌گیری کووید-۱۹ تأکید کرد که این رویداد، جسارت و توانمندی لازم را برای بازنگری در رویکردهای واکسیناسیون فراهم کرد و اکنون این پرسش مطرح است که آیا می‌توان به‌جای تزریق سالانه، واکسنی با اثر طولانی‌مدت طراحی کرد که به بخش‌های پایدار ویروس حمله کند.

وی در خصوص چرخه فصلی ویروس گفت: پس از هر اپیدمی، ایمنی جامعه افزایش یافته و موارد ابتلا کاهش می‌یابد، اما ویروس با گذشت چند سال و انباشت جهش‌ها دوباره خود را نشان می‌دهد و در فواصل چندساله احتمال ظهور سویه‌ای کاملاً جدید و آغاز همه‌گیری تازه وجود دارد. دکتر مبین در پایان تأکید کرد که شناخت این سازوکارها نقش کلیدی در آمادگی نظام سلامت و اتخاذ راهبردهای پیشگیرانه و درمانی مناسب دارد.